Verslag debat duurzaam bouwen

Verslag debat duurzaam bouwen 21 –0 9- 2009 in het Hertzbergergebouw van Centraal Beheer Achmea met architect Paul de Ruiter, architect Anet Schurink (GSG Architecten) Hans Kursten (ENECO), Niels Ruyter (Bouwend Nederland) Truus Sweringa (OFW Dronten) Michael Boddeke (wethouder milieu Apeldoorn) en Hans Wesselink (directeur Rabobank Apeldoorn)

Onder leiding van gespreksleider Jan Paul van Soest zette wethouder Boddeke nog eens de Apeldoornse ambitie uiteen met betrekking tot de energieneutrale stad in 2020. Doel is om in 2020 in de gebouwde omgeving evenveel energie te gebruiken als aan duurzame energie wordt opgewekt. Volgens de wethouder gaat het allemaal nog niet snel genoeg en in dit tempo wordt de doelstelling niet gehaald.  De duurzame energie en de energiebesparing gaat nog teveel van project naar project, waarbij de marktpartijen het nog niet goed oppakken, maar alleen de ‘financiële krenten uit de pap halen’. De wethouder benadrukt dat de hele stad het moet doen en baseert zich op drie pijlers:  1. Apeldoorn moet zijn lokale duurzame energiebronnen als een collectief rijkdom beschouwen, de zgn. ‘Verenigde Emiraten van Apeldoorn’, 2.  Om energiebesparing en duurzame energieopwekking te organiseren zijn er coalities nodig, 3. De gemeenschap moet het uiteindelijk doen dus ‘power to the people’ .  Eind dit jaar wil de gemeente een bedrijf oprichten met verschillende partijen om de doelstelling te versnellen, een soort moederbedrijf met dochterbedrijven die zich met warmte en koeling bezighouden, met windenergie, zonne-energie en een bedrijf die zich richt op het zuinig omgaan met fossiele brandstoffen.

Paul de Ruiter stelt in zijn ontwerpen de mens centraal met als doel  gebouwen en steden te maken waarin mensen zich prettig voelen zonder dat dit ten koste gaat van het milieu en de economische haalbaarheid. De opgave is om tot een ontwerp te komen dat energie oplevert, zowel in technische als in menselijke zin. Duurzame gebouwen hebben een duidelijke invloed op de samenleving. Ze vitaliseren en leiden daarmee tot nieuwe inzichten en hogere prestaties. Paul de Ruiter ziet een gebouw als energiebron, hij spreekt liever over intelligente gebouwen dan over duurzame gebouwen. Hij hanteert de stelling dat elke gebouw steeds minder energie zou moeten kosten totdat het gebouw energie gaat geven.  Was het eerst de overheid die stimuleerde tot duurzame maatregelen, nu is het ook het bedrijfsleven zoals Transavia en TNT die zoeken naar duurzame oplossingen zoals het flexibel werken en geen vaste kamers meer voor de directie. Paul de Ruiter meent dat  meer verdichting in de grote steden duurzaam is en de leefbaarheid vergroot. Zijn visie is dat er gebouwen moeten komenwaarinfunctiemengingzoalswonen/werken/school/retail/agriculture in hoge dichtheid bijdragen aan een duurzaam leefklimaat (zie zijn ontwerp de Zuidkas). Ook heeft hij 800 duurzame woningen gerealiseerd met een EPC waarde van 1. Als directeur van Oost Flevoland Woondiensten spreekt Truus Sweringa over ervaring met haar huurders op het gebied van energieb esparende maatregelen.  Volgens haar hebben mensen meer gevoel bij lagere woonlasten dan bij de CO2 uitstoot.  Zij laat zien dat de huurders met een huurtoeslag 40 % energiekosten betalen. Zij benadrukt dat je elke maatregel met betrekking tot energiebesparing goed moet communiceren met je huurders, maar ook binnen je eigen organisatie.  Je moet goed uitleggen welke investering waar nodig is (vloer- dak – glas) wat dat oplevert, want huurders houden niet van huurverhoging.  Truus Sweringa pleit voor het beginnen met kleine projecten, omdat de meeste mensen ervaringsgericht leren. Verder wijst ze erop te investeren in de kwaliteit  in de keten en te investeren in opleiding voor jonge mensen in de bouw, de installatietechniek en maatschappijleer. Tenslotte beveelt ze iedereen aan om vanuit je opdrachtgeversrol duidelijk te maken dat je het meent met je duurzame investeringen. Niels Ruyter van Bouwend Nederland verwacht in 2011 25 % energieneutrale bouw . In 2020 zal er een toetsing plaatsvinden over de haalbaarheid. Volgens hem gaat het niet snel genoeg. Er is een organisatiemodel en financieringsmodel nodig. Volgens hem is  er nog een behoorlijke achterstand onder zijn leden in de kennis en kunde van de techniek . Het tempo wordt afhankelijke gemaakt van de koplopers en het peloton ondervindt weinig stimulans. De grotervraag is  hoe kunnen we duurzaamheid gebruiken om iedereen aan het werk te krijgen. Vanuit het lente-akkoord ( duurzame investeringen in bestaande en nieuwbouw) worden ontwikkelaars gestimuleerd duurzaam te investeren. Via een monitoringsprogramma  wordt  bekeken hoe de nieuwe markt er uit ziet. Hans Kursten (Eneco) houdt zich bezig met fossiele,zonne- ,en windenergie De opgave is met welke snelheid ga je van fossiele energiewinning over naar duurzame energiewinning. Als  je de keten kan verbinden, dan heb je iets bereikt! Eneco is bezig zich te ontwikkelen van een traditioneel bedrijf naar een nieuwe rol in de keten. Eneco bestaat nu nog uit publieke aandeelhouders (61 gemeenten). De belangrijkste driver is de betaalbaarheid van energievoorziening.De ambitie is om in 2020 50 % duurzaam op te wekken. De windenergie is een belangrijke pijler van Eneco.  Kursten ziet een probleem om grootschalig te verduurzamen en pleit voor lokale initiatieven zoals lokale windenergieopwekking. Eneco stelt zich ten doel om de energievraag te reduceren en te zorgen voor een uitwisseling van energiestromen.  Anet Schurink, architect, sprak namens de BNA kring Stedendriehoek naar aanleiding van een workshop over wat nodig is om Apeldoorn in 2020 energieneutraal te krijgen. Zij stelde de vraag wat is energieneutraal en meende dat 2020 erg ambitieus is. Apeldoorn gebruikt 26 PJ energie per jaar (wat is 26.000.000.000.000.000 joules?). Halen we de warmte uit asfalt of zonnepanelen? Er leefden vele ideeën binnen de BNA kring Stedendriehoek: het inkopen van duurzame energie, alle daken van de Maten voorzien van fotovoltage of de A1? Apeldoorn blijkt in Nederland e meeste regen te krijgen, misschien regen omzetten in energie? Kan de hoogspanningsleiding geen energie verstrekken?  Tel daar nog eens de plaatsing van de windmolens bij op en Apeldoorn is één grote energieverstrekker!! Tenslotte waren alle ogen gericht op de geldschieter, Hans Wesselink, directeur van de Rabobank.  Hoe duurzaam zijn de investeringen van de Rabobank? Wesselink benadrukte dat vanuit het maatschappelijk verantwoord ondernemen de Rabobank duurzaamheid integraal aanpakt omdat het een win-win situatie oplevert en het continuïteit garandeert.  De Rabobank heeft een sterke lokale verankering, geen bonuscultuur en vanuit die filosofie een duurzame bedrijfsvoering.  De bank heeft een klimaathypotheek maar wordt nog te weinig gebruikt in de nieuwbouw van Apeldoorn. De bank biedt bedrijfsfinancieringen aan bedrijven die de komende 10 jaar duurzaam investeren.

In het debat met het publiek bleek dat er in debouwwereld in Deventer veel positiever wordt gedacht over duurzaam bouwen dan Niels Ruyter namens zijn achterban deed voorkomen.  Paul de Ruiter gaf aan dat bouwers niet graag willen praten over duurzaam bouwen, maar wel bereid zijn om het te doen. Dus doen en iet praten! Ook werk duidelijke dat je moet beginnen met kleine pilots om te kijken of het werkt. Truus Sweringa beaamde dat de duurzame aanpak in d eigen organisatie goed moest worden gecommuniceerd ‘op veel plekken slagen maken’  .  Hans Kursten sloot zich hierbij aan door te benadrukken dat iedereen in de hele keten mee moet werken om energiezuinig te bouwen. Uit het publiek (architect) kwam de kritiek dat de controlerende rol van de gemeente vaak remmend werkt in een duurzame aanpak, terwijl er van een gemeente juist daadkracht moet worden verwacht. Paul de Ruiter meende dat de gemeente een stimulerende rol kan vervullen in de grondprijspolitiek bv. erfpachtsconstructies.

Het begrip lange termijn visie was een item zowel voor de woningcorporatie van Truus Sweringa als voor de Windvogels (coöperatieve vereniging van windmolens) om de kracht van de  maatschappelijke doelstellingen te vast te kunnen houden.  De coöperatieve gedachte waarbij er meer service wordt verleend, er meer samenhang is maar waarbij consumenten ook veeleisender worden, werd door Hans Wesselink van de Rabobank weliswaar toegejuicht, maar hij wees er wel op dat bedrijven winst moeten blijven maken om te kunnen overleven en dat hebzucht doorbroken moet worden.

Je zou de conclusie kunnen trekken dat in de fase waarin we nu verkeren lokale initiatieven in de vorm van pilots – zoals het voorbeeld van de Windvogels, die met 120 leden een aantal windmolens in eigen bezit hebben – tijd en ruimte moeten krijgen om zich te ontwikkelen tot haalbare duurzame investeringen. Ook bouwbedrijven moeten lokaal beginnen met duurzame projecten om gaandeweg het proces met de kennis die ze hebben opgedaan meerdere duurzame bouwprojecten te kunnen starten.

Het debat eindigde met de lancering van de website ‘www.apeldoornvooropinduurzaamheid.nl ‘  door de initiatiefnemers Architectuurcentrum Bouwhuis, gemeente Apeldoorn, MTB  Architecten, Loostad Vastgoedontwikkeling en de Woonmensen. Bedrijven en organisaties die zich bezig houden met de gebouwde omgeving van Apeldoorn en bereid zijn duurzame projecten te starten worden uitgenodigd zich op te geven en aan te sluiten bij de werkgroep, die Apeldoorn vooruit gaat helpen om in 2020 energieneutrale stad te zijn.

 

Architectuur in de binnenstad

Architectuurroute Stedendriehoek

Het voorjaar komt eraan, dus zin en tijd om op een mooie zonnige dag de architectuurroute Stedendriehoek met de fiets of auto te gaan rijden! Bouwhuis beschikt over de architectuurrouteboekjes, maar het is ook mogelijk de tocht af te leggen … (lees verder)

Voorjaar 2018: Nieuwe uitgave Wijk in Beeld verwacht over de transformatie van de Kanaaloevers

In dit nieuwe boek in de serie Wijk in Beeld

vogelvlucht Stadskade

Spoorbrughof

staan de “Kanaaloevers” centraal; het, tussen de Apeldoornse brug en de spoorbrug gelegen middendeel van de kanaalzone; aan de westzijde, op de centrumoever,  begrensd door de Stationstraat … (lees verder)

RECENTE ARCHITECTUUR IN HET ROOSTER ZUIDBROEK

BASISSCHOOL DIAMANT APELDOORN
 Ontwerp: MTB Architecten

foto: Harry Noback

 … (lees verder)

NIEUWSTE ARCHITECTUUR APELDOORN NOVEMBER 2017

winkel en appartementen, hoek Asselsestraat/Roggestraat Apeldoorn
ontwerp: Lars Courage

 

 

 … (lees verder)

Bouwhuiscafé dinsdag 12 december 2017 20.00 uur : presentatie Multifunctioneel landschapsontwerp Park Zuidbroek

Thema: SPECTACULAIR ONTWERP MULTIFUNCTIONEEL KUNSTWERK IN PARK ZUIDBROEK

 

Het aantrekken van de woningmarkt en nieuwe ontwikkelingen in de wijk Zuidbroek zijn voor Bouwhuis aanleiding om in de komende maand december en in februari 2018 extra aandacht aan deze wijk … (lees verder)